Wat is een psychose?

Wie een psychose heeft, is het contact met de werkelijkheid kwijt. U neemt bijvoorbeeld dingen waar die er volgens anderen niet zijn. Of u hoort stemmen die anderen niet horen. Zulke stemmen klinken vaak net echt en kunnen erg vervelend zijn. Dit wordt een hallucinatie genoemd. U kunt ook last hebben van wanen. Dat zijn gedachtes over de werkelijkheid waar u misschien heel zeker van bent, terwijl anderen een hele andere werkelijkheid ervaren. Een psychose of de aanloop naar een psychose kan u angstig of depressief maken. Bij een psychose kan het denken te snel, te traag of chaotisch zijn waardoor u voor anderen moeilijk te volgen bent. Voor de buitenwereld kunt u hierdoor mogelijk verward overkomen. U heeft waarschijnlijk zelf niet het idee dat u ziek bent.

Een psychose kan voorkomen bij:

  • drugsgebruik
  • bevalling, post-partum psychose of kraambedpsychose 
  • (complex) trauma
  • schizoaffectieve stoornis
  • kortdurende psychotische stoornis
  • schizofrenie, eventueel in combinatie met stemmingsproblemen (depressie of manie)
  • bipolaire stoornis

Wat zijn de symptomen van een psychose?

De symptomen van een psychose kunnen per persoon verschillen. Heeft u eenmaal een psychose gehad en is er kans op herhaling? Dan is het belangrijk dat u en uw directe omgeving ook de eerste voortekenen van een psychose gaan leren herkennen. Ook weten we dat hoe sneller de behandeling begint, hoe beter uw prognose is.

De volgende klachten kunnen voorkomen bij een psychose:  

  • wanen, bijvoorbeeld overtuigd zijn dat anderen uw expres kwaad willen doen
  • hallucinaties, stemmen horen, schimmen zien, mensen zien die er niet zijn
  • angstig of in de war zijn
  • steeds afdwalen van het gespreksonderwerp doordat u teveel associaties hebt
  • op een stijve manier bewegen, of soms helemaal niet bewegen  
  • voor anderen onvoorspelbare woede-uitbarstingen; vaak doordat stemmen u uitschelden
  • in opdracht van stemmen uzelf kwaad doen
  • concentratie- en geheugenproblemen

Wat is de oorzaak van een psychose?

Of u een psychose krijgt hangt af van meerdere factoren, waarvan erfelijkheid er één is. Uw genen bepalen of uw kwetsbaar bent om een psychose te krijgen. Externe factoren kunnen de kans op een psychose verder vergroten. Deze externe factoren zijn bijvoorbeeld: leven onder stress, ingrijpende gebeurtenissen (zoals een groot verlies), lichamelijke aandoeningen (zoals een stofwisselingsstoornis) en drugsgebruik. Een psychose wordt niet veroorzaakt door opvoedings- of gezinsproblemen. Een eerste psychose openbaart zich vaak op een leeftijd tussen de vijftien en de dertig jaar.