Wat is een bipolaire stoornis?

Iedereen voelt zich wel eens blij, gelukkig en vol energie. En ook wel eens lusteloos, somber of in de put. Maar bent u langere tijd afwisselend te uitgelaten en vol energie of juist veel te neerslachtig zonder dat u zich eroverheen kunt zetten? Dan kan het zijn dat er bij u sprake is van een bipolaire stoornis, ook wel een manisch-depressieve stoornis genoemd. De term bipolair betekent twee polen en verwijst naar de verschillende uitersten in stemming en activiteit. De extreme stemmingswisselingen kunnen af en toe optreden, met tussendoor lange periodes van een normale stemming, maar ze kunnen ook snel achter elkaar optreden.

Wat zijn de symptomen van een bipolaire stoornis?

Wanneer u last heeft van een bipolaire stoornis ervaart u stemmingsepisodes en zijn er periodes waarin er geen klachten zijn. De stemmingsepisoden kunnen manisch, hypomanisch (lichte vorm van manie), depressief of gemengd zijn. Ze zijn niet altijd bij iedereen even nadrukkelijk aanwezig en soms moeilijk te herkennen. De bipolaire stoornis komt dan ook in allerlei varianten voor; naast de 'klassieke' bipolaire I stoornis (depressie en manie) bestaat er ook de bipolaire II stoornis (depressie met hypomanie). U maakt dan geen manische of gemengde episodes mee. Ook kunnen er zowel tijdens een manie als tijdens een depressie soms psychotische verschijnselen optreden. Ook zelfmoordgedachten komen voor.

Kenmerken van een manie:

  • toegenomen energie
  • verminderde behoefte aan slaap
  • extreem druk en opgewonden, veel zelfvertrouwen
  • onverantwoord gedrag zoals veel geld uitgeven en risico’s nemen
  • verlies van remmingen, soms seksueel ontremd gedrag
  • het maken van heel veel (wilde) plannen
  • prikkelbare stemming
  • chaotisch en druk praten met onbegrijpelijke gedachtesprongen

Kenmerken van een depressie:

  • somber, futloos
  • slaapproblemen
  • vermoeidheid
  • gebrek aan eetlust
  • concentratieproblemen
  • piekeren

Wat is de oorzaak van een bipolaire stoornis?

In de meeste gevallen is het niet mogelijk één oorzaak te geven voor een bipolaire stoornis. Het gaat meestal om een combinatie van biologische, psychologische en sociale factoren. Uit onderzoek blijkt dat de kans om een bipolaire stoornis te krijgen voor een deel erfelijk bepaald is. Ook bepaalde lichamelijke ziekten kunnen een biologische oorzaak zijn. Maar er bestaan ook sociale oorzaken van een bipolaire stoornis. Zo kunnen negatieve gebeurtenissen die spanningen veroorzaken, zoals relatieproblemen of een overlijden leiden tot het ontstaan van een depressieve of manische episode. Ook positieve gebeurtenissen zoals een verhuizing of een geboorte kunnen leiden tot een depressieve of manische episode. De manier waarop u omgaat met dingen die u meemaakt in het leven bepaalt daarnaast uw psychologische draagkracht. Hoe groter uw draagkracht hoe kleiner de kans op psychische problemen. Andere risicofactoren zijn het gebruik van alcohol, drugs of bepaalde medicijnen.