Overslaan en naar de inhoud gaan

Oogcontact gezien vanuit autisme

Het is algemeen bekend dat oogcontact van groot belang is voor onze interactie met anderen. Uit onderzoek komt zelfs naar voren dat, om ons een beeld te vormen van de ander en onze relatie met die ander, oogcontact meer dan twee keer zoveel informatie geeft dan wat diegene zegt. En dat terwijl we in het dagelijks leven eigenlijk nauwelijks bewust bezighouden met oogcontact; ons vooral focussen op wat wordt gezegd (al helemaal binnen de ggz). Oogcontact is dus enorm bepalend voor ons contact terwijl we paradoxaal genoeg heel weinig weten van hoe dat bij onszelf en bij anderen gaat. 

Gezicht van een jongetje

Ondanks dat verbinden we wel allerlei conclusies aan het oogcontact van mensen met autisme. Dat komt met name omdat afwijkend oogcontact als kenmerk van autisme (en alléén bij autisme) is opgenomen in de DSM en daarom tijdens diagnostiek extra aandacht daar naar uitgaat.

Om conclusies te kunnen trekken over oogcontact bij autisme is het echter wel nodig om antwoord te hebben op vragen zoals hoe deze mensen oogcontact ervaren, wat ze van oogcontact vinden, hoe ze te werk gaan bij oogcontact, hoe ze het oogcontact van de ander interpreteren en bijvoorbeeld wat voor betekenis ze in het algemeen ontlenen aan oogcontact. Wetenschappelijk onderzoek heeft hier tot op heden echter nauwelijks antwoorden op gegeven.

Daarom erg mooi om te noemen is dat zojuist een onderzoek hierover is gepubliceerd binnen het promotietraject van Jos Boer, wat uitgevoerd wordt vanuit het Specialistisch Centrum Ontwikkelingsstoornissen (SCOS) van Dimence in samenwerking met UMC Utrecht. In dit onderzoek is tot antwoorden gekomen op bovenstaande vragen en meer. Daarbij is ook geïnventariseerd wat de overeenkomsten en verschillen hierin zijn tussen mensen met en zonder autisme. Iets wat zowel mensen met autisme, hun betrokkenen en zorgverleners handvatten kan geven voor de toekomst.

Het artikel is gepubliceerd in het Journal of Neurodevelopmental Disorders en is gratis te lezen via: https://doi.org/10.1186/s11689-025-09663-z.