Moniek Beersen, senior onafhankelijk ggz-clientondersteuner bij Vriendendiensten (regionale zelfregie- en herstelorganisatie) en Welmoed Dijkstra, psychotherapeut bij Dimence, nemen beide deel aan de Transfertafel Midden-IJssel. Wij gingen in de mooie tuin van Zelfregiecentrum Vriendendiensten Deventer met hen in gesprek over het doel, de werkwijze en de meerwaarde van deze bijzondere samenwerking.
Domeinoverstijgend casusoverleg
Bij de Transfertafel Midden-IJssel staat domeinoverstijgend casusoverleg centraal. Deelnemende organisaties, huisartsen of bijvoorbeeld een POH kunnen een casus inbrengen. Samen met de deelnemende partijen wordt advies uitgebracht of gekeken naar een passende plek voor zorg en ondersteuning. Wanneer er sprake is van lange wachtlijsten, maar zorg op korte termijn nodig is, worden ook transfermogelijkheden besproken. Hoe dit er in de praktijk uitziet legt Welmoed uit: “Als een huisarts bijvoorbeeld een patiënt heeft die tussen wal en schip dreigt te vallen, kan hij deze patiënt als casus inbrengen. Dit gebeurt altijd anoniem. De huisarts maakt een kort verslag. De deelnemers aan de Transfertafel lezen dit verslag voor aanvang van het tweewekelijks overleg door. Tijdens het overleg belt de huisarts in en wordt er gezamenlijk gebrainstormd over de casus. Na afloop krijg je ook nog eens een heel praktisch en concreet advies, dat je kunt voorleggen aan je patiënt.”
De kracht van domeinoverstijgend samenwerken
De brainstorm levert in de meeste gevallen concrete oplossingen of adviezen op voor de ingebrachte casus. De vervolgstappen zijn duidelijk, waarbij vaak ook besloten wordt welke partij, of welke partijen, de casus oppakken. Dit betekent niet dat de patiënt die als casus ingebracht wordt ook voorrang krijgt op de wachtlijst bij de ggz. Sterker nog, heel vaak blijkt (een deel van) de oplossing in het sociale domein te liggen.
Welmoed: “Je merkt toch dat er vaak een tunnelvisie is, waarbij gedacht wordt dat behandelen dé oplossing is. Maar er zijn juist zoveel alternatieven. Soms blijkt tijdens een overleg dat iemand helemaal niet op de wachtlijst voor de ggz hoeft en dat ondersteuning vanuit bijvoorbeeld Vriendendiensten passender is.” Moniek herkent dit. “In het voorliggende veld valt vaak al veel meer te halen. Denk bijvoorbeeld aan het bezoeken van een zelfregiecentrum of een buurthuis, deelnemen aan herstelcursussen, contact met een maatje, ondersteuning bij financiën door een vrijwillige coach, maar ook aan WMO begeleiding vanuit het sociale domein.”
Naast het bepalen van een passende plek voor de juiste zorg en ondersteuning, heeft de Transfertafel vaak ook een verbindende functie. “Er is veel aanbod. We moeten voorkomen dat we los van elkaar werken. Het is daarom belangrijk in kaart te brengen wie er al betrokken zijn bij een casus en wie de regie heeft. Dat is lang niet altijd duidelijk. Er is afstemming nodig om in zorg, ondersteuning, welzijn en begeleiding goed te kunnen samenwerken.”
De synergie van het verschil levert echt hele mooie resultaten op
Een kijkje in elkaars keuken
Deelnemers aan de Transfertafel Midden-IJssel zijn, naast Vriendendiensten en Dimence medewerkers van HSK, MoleMann, Tactus, Trajectum, RIBW Overijssel, Mindfit, Sociaal Domein Deventer en een vrijgevestigd psycholoog. “Iedereen bekijkt dezelfde casus, maar vanuit een andere achtergrond en door een andere bril. Het zijn allemaal professionals die vanuit hun eigen ervaring en expertise een bijdrage leveren. De synergie van het verschil levert echt hele mooie resultaten op,” aldus Welmoed. Moniek is het hier mee eens en vult aan dat het domeinoverstijgend casusoverleg daarnaast ook erg leerzaam is. “Het is een kijkje in elkaars keuken, waarbij je inzicht krijgt in elkaars organisatie en domeinen. Je leert bijvoorbeeld alleen al heel veel van de vragen die de andere deelnemers stellen. Dat zijn soms invalshoeken die je zelf nog niet had bedacht.”
Tijdens het domeinoverstijgend casusoverleg leren niet alleen de deelnemers elkaar goed kennen. Het is ook voor bijvoorbeeld huisartsen die een casus inbrengen heel leerzaam. Zij krijgen meer inzicht in het mentale ecosysteem en weten in de toekomst vaak zelf de weg naar bijvoorbeeld Vriendendiensten te vinden.
Concrete en praktische adviezen voor huisartsen
De Transfertafel Midden-IJssel bestaat inmiddels ruim een jaar. Welmoed: “Ik word heel erg blij van deze samenwerking en de oplossingen die op tafel komen, maar uiteindelijk gaat het er natuurlijk om dat degene die een casus inbrengt blij wordt en nog belangrijker, de patiënt.” Zowel Moniek als Welmoed hopen dat hun enthousiasme er uiteindelijk aan bijdraagt dat steeds meer huisartsen gebruik gaan maken van de Transfertafel. Moniek: “Voor huisartsen kan de Transfertafel echt een uitkomst zijn. Het is echt geen stroperig mechanisme en alle casussen kunnen ingebracht worden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan: patiënten die tussen wal en schip dreigen te vallen, vastgelopen behandelingen of bijvoorbeeld casussen waarbij niet duidelijk is waar iemand naar doorverwezen moet worden. Daarnaast ook patiënten die doorstromen vanuit Jeugd GGz en casussen die al heel lang in behandeling zijn, maar die meer of andere zorg nodig hebben.”
"Door met zorgprofessionals samen over de patiënt te overleggen komt niet alleen de patiënt sneller op de juiste plek terecht, maar leer je als huisarts ook anders kijken naar psychische problemen. We zijn als huisarts toch vaak diagnose gericht. Bij complexe psychische problemen is er altijd een gelaagdheid en is het belangrijk om te kijken welke stap de patiënt wil en kan zetten als eerste stap. Dit is vaak niet hetzelfde als een behandeling voor de diagnose die gegeven is. Het verandert daarmee als huisarts je kijk op wat er speelt en het gesprek dat je met patiënten hebt. Voor de patiënt levert het op dat ze op een plek komen waar het behandelaanbod ook aansluit bij wat ze zelf kunnen en willen." - Nienke Smitsman, adviseur ggz en huisarts HCDO -
Een toekomst zonder Transfertafel?
Een toekomstvisie? Ze zijn nog maar net begonnen, maar hoe mooi zou het zijn als de Transfertafel zichzelf ooit overbodig maakt? Moniek: “We hopen dat dankzij de Transfertafel bij alle partijen de mogelijkheden binnen het mentale ecosysteem voortaan al eerder in het vizier zijn, waardoor wij eigenlijk niet meer nodig zijn. Maar goed, er blijft natuurlijk complexe casuïstiek bestaan. Daarvoor zal de Transfertafel altijd een goede en laagdrempelige manier blijven om met elkaar te sparren en van elkaar te leren."