Gedragsactivatie is een doeltreffende vorm van behandeling bij depressie.
Wat is gedragsactivatie?
Gedragsactivatie is gebaseerd op gedragstherapie, een vorm van therapie die zich richt op het verband tussen voelen en doen.
Een van de voornaamste verschijnselen van een depressie is het verlies van interesse en plezier in activiteiten. Hierdoor wordt u steeds minder actief. Daarbij gaat het niet alleen om vervelende klussen, ook hobby’s en andere aangename activiteiten doet u steeds minder. Naarmate de depressie ernstiger wordt, neemt de inactiviteit toe. Uiteindelijk doet u alleen nog het hoognodige of zelfs helemaal niets meer, terwijl u veel tijd piekerend doorbrengt. Het functioneren binnen het gezin, op school of op het werk zal steeds minder goed verlopen. Veel matig en ernstig depressieve mensen stoppen zelfs met werken (gedurende een korte of langere periode).
Gedragsactivatie draait dit proces om door u te stimuleren om activiteiten te ontplooien. Het gebruikt het verband tussen activiteit en stemming om depressieve klachten onder controle te krijgen.
Hoe werkt gedragsactivatie?
Samen met de hulpverlener inventariseert u de activiteiten die nog wel plaatsvinden. Daarna stelt u samen met de hulpverlener een actieplan op. Dit kan variëren in moeilijkheid, waarbij stapsgewijs het aantal activiteiten wordt opgevoerd. U begint met actiever worden door hele kleine, eenvoudige taken te doen en het effect hiervan op de stemming te bekijken. Gaandeweg worden de taken moeilijker. Het is belangrijk een combinatie te maken van zowel aangename activiteiten als minder aangename activiteiten die een voldaan gevoel kunnen opleveren. Uiteindelijk moet een goede balans gevonden worden tussen activiteit en rust.
Vanwege de sombere stemming hebben mensen met een depressie dikwijls de neiging om vervelende situaties uit de weg te gaan. Een onaangenaam gesprek met de baas wordt uitgesteld of rekeningen blijven onbetaald. Dat heet vermijding. De hulpverlener helpt u om dit vermijdingsgedrag tijdig te leren herkennen en indien gewenst te vervangen door een actieve aanpak (bijvoorbeeld oefenen hoe u het vervelende gesprek met de baas kunt aanpakken).
Hoe lang duurt de behandeling?
De module bestaat uit 8-10 afspraken. Deze zijn in het begin wekelijks, na enige tijd kan dit worden verminderd naar eens in de 2 weken. Elke afspraak duurt ongeveer 45 minuten.
Wie verzorgt de behandeling?
Gedragsactivatie wordt aangeboden door medewerkers die hiertoe bevoegd zijn in het kader van de wet BIG (wet Beroepen in de Gezondheidszorg) en die deskundig zijn in het uitvoeren van deze behandeling. Dit zijn meestal psychologen (gezondheisdszorgpsychologen of klinisch psychologen) of psychotherapeuten, maar het kunnen ook anderen zijn, bijvoorbeeld artsen, psychiaters of sociaal psychiatrisch verpleegkundigen.