Zelfmanagement is het vermogen van een patiënt om zo goed mogelijk om te gaan met bijvoorbeeld symptomen, behandeling, psychosociale gevolgen (verandering van baan, verbreken van een relatie of de geboorte van een kind) en lichamelijke klachten die de stoornis met zich meebrengt. Oftewel: hoe gaat u het beste om met uw ziekte? Bij het werken aan zelfmanagement wordt veel gebruik gemaakt van de lifechart en het signaleringsplan.
Lifechart
Het is voor u zinvol om zoveel mogelijk over uw eigen ziektebeloop te weten te komen. De lifechart brengt gegevens in kaart die belangrijke peilers zijn in het verloop van uw ziekte. De gegevens hebben betrekking op uw stemming, hoeveelheid slaap, medicatiegebruik en gewicht. Ook ingrijpende gebeurtenissen in uw leven worden in de lifechart opgenomen. De gegevens ondersteunen u en uw behandelaar bij het nemen van beslissingen over uw behandeling. Met dit hulpmiddel wordt het voor u makkelijker om in een eerder stadium signalen te herkennen die wijzen op een mogelijke terugval.
“Ik vond het wel belastend, elke dag die lifechart. Maar toen het even wat minder ging, ben ik in de lifechart gaan terugbladeren en zag precies na welke aanleiding de terugval begonnen was. De volgende keer dat zoiets gebeurt, trek ik eerder aan de bel.”
De lifechart wordt u aangeboden door een verpleegkundige of een psychiater.
Signaleringsplan
Om te helpen een volgende episode te voorkomen, is het zinvol om een signaleringsplan op te stellen. Hierin wordt beschreven welke omstandigheden en klachten of symptomen aan een eerdere episode voorafgingen. Dit helpt een volgende episode vroegtijdig te herkennen. Ook geeft het plan aan wat de patiënt, naastbetrokkenen of behandelaar kunnen doen om een volgende episode te voorkomen. Bijvoorbeeld het gebruik van bepaalde medicijnen.
De tijd die het kost om een signaleringsplan op te stellen, is afhankelijk van de mate waarin u uw eigen situatie kent. Soms zijn er 1 of 2 gesprekken van een uur nodig. Als u nog niet zo bekend bent met uw situatie dan kan het van belang zijn om alle aspecten van de bipolaire stoornis te leren kennen. In dat geval vinden er meerdere gesprekken plaats. Gedurende de behandeling kan het signaleringsplan altijd aangepast worden.
Het signaleringsplan wordt opgesteld door uw behandelaar. Dit is vaak een verpleegkundige, maar het kan ook een psychiater zijn.